Niebo na Marsie jest niebieskie!

Nauka
Powiedz o tym znajomym

Powyższy obrazek pochodzi z Marsa, nie był zmieniany w żadnym programie! Tak wygląda marsjańskie niebo. Szczegółowe wyjaśnienie poniżej.

Mars, znany też jako „czerwona planeta”, nie jest taki czerwony jak go NASA maluje. Wątek prawdziwości marsjańskich kolorów ciągnie się od lat i jest w nim wiele niejasności. Niektórzy zarzucają NASA, że manipuluje kolorami, prawda jest nieco bardziej zawiła. Spójrz na poniższe zdjęcia:



Kliknij na jednym ze zdjęć, aby zobaczyć originał, źródło: NASA/JPL/University of Arizona

Wszystkie cztery zdjęcia przedstawiają Marsa. Zostały wykonane przez Mars Reconnaissance Orbiter (sondę krążącą na orbicie Marsa) i pochodzą z oficjalnej strony Uniwersytetu Arizona. Są to zdjęcia RGB, w żaden sposób nie zmodyfikowane, aby się przekonać kliknij na jedno z nich, a zobaczysz szczegóły. Zdjęć tego typu na wspomnianej stronie jest pełno, do wyboru do koloru.

Czy to nie dziwne? Te kolory stoją nieco w sprzeczności z obrazem naszej sąsiedniej planety, jaki kreuje amerykańska agencja kosmiczna. Ciężko się w tym wszystkim połapać, a to dopiero początek.

Zacznijmy od ogólnego obrazu planety Mars, widzianego z teleskopu. Okazuje się, że gdy poszukamy takiego zdjęcia, to zobaczymy wiele wersji, z przeróżnymi kolorami. Raz Mars jest pomarańczowy, raz czerwony, raz wyblakły. Zdecydujcie się!

Mars na Google.

Co to znaczy „prawdziwy kolor”?

Najprościej można zdefiniować go jako taki, który zobaczyłoby ludzkie oko lub jako taki, który zobaczylibyśmy na zdjęciu zrobionym przez zwykły aparat fotograficzny, bez żadnych filtrów. Taka kolorystyka, pozwoliłaby nam dobrze porównać Marsa z naszą Ziemią, którą oglądamy na co dzień.

Amatorskie teleskopy

NASA i inne agencje, mogą modyfikować kolory zdjęć, ale nie będą w stanie wpłynąć na to co zobaczą ziemskie teleskopy, kierowane w niebo przez amatorów. Tu też pojawia się pewien problem, bo kolory modyfikować mogą właściciele teleskopów. Sprawę utrudnia też fakt, że na Marsie występują pory roku, a także ogromne burze piaskowe, które mogą wpływać na wygląd planety. Generalnie jednak większość zdjęć wykonanych przez amatorów, wygląda mniej więcej tak:

Zobacz:  Transmisja z Marsa już 26 listopada

Mars widziany z amatorskiego teleskopu, źródło.

Jak widać nie jest wcale taki czerwony, a barwy stoją w zgodzie z czterema zdjęciami zaprezentowanymi na początku artykułu. Zobaczmy jeszcze jedno zdjęcie tego samego autora

Mars widziany z amatorskiego teleskopu, źródło.

Kontrowersje

Prawdziwe wątpliwości zaczynają się, kiedy przejdziemy do zdjęć wykonanych nie z orbity, ale z powierzchni czerwonej planety. Wszystko zaczęło się od tej fotografii:

Mars ColorsMisja Spirit, kliknij w obrazek aby powiększyć, źródło: NASA/JPL/Cornell.

Zwróć uwagę na dolną część obrazka. Po jego środku znajduje się urządzenie wspomagające kalibrację. Jego zdjęcie wykonane na Ziemi prezentujemy poniżej:

Urządzenie do kalibracji, źródło: NASA/JPL/Cornell. 

Jak widać kalibrator posiada cztery różne kolory, w tym zielony i niebieski, które na zdjęciu z Marsa zamieniły się w pomarańczowy i czerwony. Poniżej jeszcze jedno zdjęcie kalibratora, tym razem już na Marsie i z prawidłowymi kolorami.

Urządzenie do kalibracji, źródło: NASA/JPL/Cornell. 

Jak widać kolory są prawidłowe, choć samo urządzenie pokryte jest kurzem. Po lewej stronie widzimy 23 sol (dzień) od lądowania, a po prawej 346. Zakurzenie jest dużo większe, ale nadal widać kolor niebieski i zielony. Kolory te na prezentowanym wcześniej zdjęciu są zupełnie pomarańczowe i czerwone, nie przedstawia więc ono prawdziwych barw. A zatem całe zdjęcie jest przekłamane, w tym kolor nieba.

Łazik Spirit posiada na pokładzie cały szereg filtrów, które pozwalają wykonywać zdjęcia zawierające informacje o różnych falach. Wśród tych filtrów znajdują się takie, które zapisują informacje o kolorze czerwonym, zielonym i niebieskim, tak jak w słynnym formacie RGB. Obraz finalny złożony jest z trzech kanałów zapisywanych osobno. Podobny proces odbywa się w trakcie robienia zdjęć ziemskimi aparatami.

Zobacz:  Huragan ciemnej materii przechodzi właśnie przez Układ Słoneczny

Jeżeli udałoby nam się dotrzeć do tych kanałów, moglibyśmy sami złożyć z nich kolorowy obraz i sprawdzić jak wygląda Mars w rzeczywistości. Na szczęście kanały te są dostępne na jednej ze stron NASA. Jest tam nawet zdjęcie kalibratora, od niego zaczniemy. Samo NASA radzi (tutaj), aby do składania zdjęć z prawdziwymi kolorami, użyć filtrów przepuszczających fale o długości 601 nanometrów (czerwony), 535 nanometrów (zielony) i 482 nanometry (niebieski), są to filtry lewej kamery Pancam (panoramicznej) o numerach 4, 5 i 6.

Po złożeniu tych trzech obrazków w jeden obrazek RGB, uzyskujemy kolorową wersję:

Zdjęcie RGB kalibratora, złożone z trzech zdjęć składowych.

Nasza metoda działa! Kolory są prawidłowe. Teraz pora zrobić to samo z innym zdjęciem. Niestety wielu zdjęciom brakuje jednego z filtrów (moglibyśmy użyć innego, ale wtedy kolory byłyby nieco inne). Na szczęście jest trochę takich, gdzie są wszystkie potrzebne kanały, które możemy złożyć. Bierzemy kolejne trzy składowe RGB (R, G, B) i naszym oczom ukazuje się…

Łazik Spirit, misja do Krateru Gusiewa, około 11:33 marsjańskiego lokalnego czasu słonecznego, SOL 527.

Poranek na Marsie, trochę kiepska jakość zdjęcia, ale niebo… Już nie takie czerwone co? Gleba też jakaś taka, nieczerwona. Na zdjęciu dziwna poświata.

Lecimy dalej, czas na kolejne zdjęcie, tym razem z solu (dnia) 8 misji Spirit (składowe R, G, B).

Zobacz:  Ziemska sonda zbada słońce

Łazik Spirit, 11:01, SOL 8.

W tym momencie zaczynam dostrzegać pewien wzór. Jeśli już są dostępne zdjęcia ze wszystkimi trzema składowymi, to pochodzą z godzin porannych i z jakby zamglonej pogody. Zamierzam przejrzeć całą galerię, zdjęcie po zdjęciu w celu znalezienia najlepszych fotografii, które można złożyć.

W solu 11 natrafiam na takie zdjęcie (R, G, B):

Łazik Spirit, Sol 11.

Jest zgodne kolorystycznie z pierwszymi czterema z tego artykułu, zrobionego przez sondę orbitalną. Szukamy dalej, tym razem poluję na coś wyjątkowego. Wreszcie w solu 37 natrafiam na kolejny fragment nieba, tym razem z godziny 14:57 czasu marsjańskiego (R, G, B):

Łazik Spirit, Sol 37.

Niebo nie wygląda na czerwone, jest jakby białe. Niektóre miejsca zdjęcia wygląda jakby były zamazane, nie jestem pewien czy tak jest, czy to tylko moja wyobraźnia. Sol 39 przynosi kolejne ciekawe zdjęcie (R, G, B):

Łazik Spirit, Sol 39.

Na tym zdjęciu niebo ma czerwonawy odcień, skały wyglądają na mocno zakurzone. Wreszcie! Sol 40 przynosi upragnioną perełkę, niebo z godziny 13:56, tego właśnie szukałem (R, G, B):

Niebieskie niebo na Marsie, łazik Spirit, Sol 40.

Widzicie tu gdzieś czerwony kolor? Ja niezbyt. Niebo jest ewidentnie niebieskie!

To jest dowód na to, że niebo na Marsie jest niebieskie!

W tym momencie kończę ten tekst, ale już jutro będę kontynuował poszukiwania kolejnych, ciekawych zdjęć i napiszę drugą część tego artykułu, zobaczycie w niej na pewno nowe, być może jeszcze lepsze zdjęcia RGB z Marsa. Mamy jeszcze ponad 2000 soli do przejrzenia! Jeśli macie pytania lub uwagi to piszcie w komentarzach lub na maila: kontakt@tylkociekawe.pl

Linki:
https://mars.nasa.gov/mer/gallery/all/spirit.html

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.